Vlaanderen nodigt vrouwen van 25 tot 64 jaar uit voor een gratis screening naar baarmoederhalskanker. Zo werkt het en daarom doet u best mee.
Het Vlaamse bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker richt zich op vrouwen van 25 tot en met 64 jaar. Wie binnen die leeftijdsgroep valt en niet recent gescreend werd, krijgt automatisch een uitnodigingsbrief thuis. U hoeft dus zelf niets op te volgen: het systeem herinnert u eraan wanneer een nieuwe screening aangewezen is. Ook zonder brief kunt u gewoon bij uw huisarts of gynaecoloog terecht voor de test.
De screening gebeurt via een uitstrijkje: de arts neemt met een borsteltje wat cellen af van de baarmoederhals. Dat duurt maar enkele minuten en gebeurt bij de huisarts of de gynaecoloog. Het staal wordt in het labo onderzocht, waarbij tegenwoordig vooral wordt getest op het humaan papillomavirus (HPV), de virale infectie die vrijwel alle gevallen van baarmoederhalskanker veroorzaakt. De precieze modaliteiten en intervallen van de screening evolueren; raadpleeg bevolkingsonderzoek.be voor de actuele regeling en de leeftijdsgroepen die op elke testmethode recht hebben.
Binnen het bevolkingsonderzoek is de screeningstest gratis: het labo-onderzoek wordt volledig terugbetaald als u tot de doelgroep behoort en de aanbevolen termijn respecteert. Let wel: de raadpleging zelf bij huisarts of gynaecoloog betaalt u zoals gewoonlijk, met de normale terugbetaling door het ziekenfonds. Bij een geconventioneerde gynaecoloog houdt u ongeveer 12 euro remgeld over (ongeveer 3 euro bij verhoogde tegemoetkoming). Meer daarover leest u bij de kostprijs van een raadpleging.
Baarmoederhalskanker ontwikkelt zich traag, meestal over vele jaren, uit voorstadia die goed op te sporen en te behandelen zijn. Precies daarom is screening zo doeltreffend: wie regelmatig deelneemt, verkleint de kans om ooit baarmoederhalskanker te krijgen aanzienlijk, omdat afwijkingen worden weggenomen voor ze kwaadaardig worden. De ziekte geeft in een vroeg stadium zelden klachten, dus wachten op symptomen is geen goede strategie. Ook wie gevaccineerd is tegen HPV, blijft best deelnemen: het vaccin beschermt niet tegen alle types van het virus.
Een afwijkend resultaat betekent niet dat u kanker hebt. Meestal gaat het om een HPV-infectie of lichte celveranderingen die vaak vanzelf verdwijnen. Afhankelijk van het resultaat volgt een controletest na enige tijd, of een verwijzing naar de gynaecoloog voor een kolposcopie: een onderzoek waarbij de baarmoederhals met een soort microscoop wordt bekeken en zo nodig een klein weefselstaaltje wordt genomen. Blijkt behandeling nodig, dan kan dat meestal met een kleine ingreep. Hebt u nog geen vaste gynaecoloog, lees dan hoe u een eerste afspraak maakt.
Het bevolkingsonderzoek is bedoeld voor vrouwen zonder klachten. Hebt u tussentijds abnormaal bloedverlies (bijvoorbeeld na het vrijen of na de menopauze), ongewone afscheiding of aanhoudende pijn, wacht dan niet op de volgende uitnodiging maar maak meteen een afspraak. Welke signalen snel een controle vragen, leest u bij wanneer naar de gynaecoloog.
Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies. Raadpleeg altijd uw gynaecoloog of huisarts voor advies op maat.
Tijd voor uw uitstrijkje of een controle? Vind een gynaecoloog bij u in de buurt →