Van pijnstilling en hormonale therapie tot een kijkoperatie: welke opties bestaan er en hoe past uw kinderwens in het behandelplan?
Bij endometriose groeit weefsel dat op baarmoederslijmvlies lijkt buiten de baarmoeder, bijvoorbeeld op het buikvlies, de eierstokken of de darmen. Genezen kan de aandoening (nog) niet, maar de klachten zijn goed te behandelen. De aanpak is altijd maatwerk: de gynaecoloog weegt de ernst van de pijn, de plaats van de letsels, uw leeftijd en uw kinderwens tegen elkaar af. Vaak worden verschillende behandelingen gecombineerd of na elkaar geprobeerd.
Bij milde klachten start de behandeling meestal met gewone pijnstillers. Ontstekingsremmers zoals ibuprofen of naproxen werken het best wanneer u ze inneemt zodra de pijn opkomt, of zelfs net ervoor, bijvoorbeeld bij het begin van de menstruatie. Paracetamol kan aanvullend gebruikt worden. Volstaat dat niet, dan is dat een signaal om samen met uw arts een stap verder te gaan; maandenlang op de tanden bijten is nooit de bedoeling.
Endometrioseletsels groeien onder invloed van oestrogeen. Hormonale behandelingen onderdrukken de cyclus en leggen de letsels stil:
Hormonale behandeling is onderhoudstherapie: stopt u ermee, dan kunnen de klachten terugkeren. Ze is ook niet geschikt wanneer u actief zwanger probeert te worden.
Wanneer medicatie onvoldoende helpt, de letsels uitgebreid zijn of er cysten op de eierstokken staan, kan de gynaecoloog de endometriose operatief wegnemen. Dat gebeurt vrijwel altijd via een kijkoperatie: de chirurg snijdt of brandt de haarden weg, maakt verklevingen los en verwijdert eventuele endometriosecysten. Bij diepe endometriose op darm of blaas is een uitgebreidere ingreep in gespecialiseerde handen nodig. Een operatie vermindert de pijn bij de meeste vrouwen duidelijk en kan de vruchtbaarheid verbeteren, al kunnen letsels na verloop van tijd terugkomen. Vaak wordt na de ingreep een hormonale behandeling gestart om dat risico te verkleinen.
Endometriose kan de vruchtbaarheid verminderen, maar veel vrouwen met endometriose worden spontaan zwanger. Vertel uw gynaecoloog daarom altijd of en wanneer u kinderen wilt: dat bepaalt mee de keuze tussen hormonen (die een zwangerschap tijdelijk uitsluiten), een operatie of een vruchtbaarheidstraject. Soms wordt chirurgie net vóór een zwangerschapspoging gepland, soms wordt eerder doorverwezen naar een fertiliteitscentrum voor IVF. Ook het invriezen van eicellen kan bij ernstige endometriose ter sprake komen.
Bij ernstige of diepe endometriose bent u het best af in een multidisciplinaire endometriosekliniek. Verschillende Belgische ziekenhuizen hebben zo'n team, waarin gynaecologen samenwerken met darmchirurgen, urologen, pijnspecialisten, fertiliteitsartsen en kinesitherapeuten. U hebt geen doorverwijzing nodig, al is een verwijsbrief met uw voorgeschiedenis handig. Raadplegingen, medicatie en ingrepen vallen grotendeels onder de RIZIV-terugbetaling; u betaalt remgeld en eventuele supplementen bij een eenpersoonskamer. Meer daarover leest u op de pagina over terugbetaling.
Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies. Raadpleeg altijd uw gynaecoloog of huisarts voor een diagnose en behandeling op maat.
Zoekt u een arts die uw endometrioseklachten ernstig neemt? Vind een gynaecoloog bij u in de buurt →