Een definitieve ingreep voor wie zeker geen (verdere) kinderwens heeft: dit moet u weten voor u beslist.
Sterilisatie is een chirurgische ingreep die een zwangerschap definitief onmogelijk maakt. De gynaecoloog sluit de eileiders af of neemt ze volledig weg, waardoor eicel en zaadcel elkaar niet meer kunnen bereiken. Uw hormonen, cyclus en menstruatie veranderen daardoor in principe niet: de eierstokken blijven gewoon werken. Sterilisatie is een van de betrouwbaarste vormen van anticonceptie, maar ook de meest ingrijpende, precies omdat ze definitief is.
De ingreep gebeurt tegenwoordig vrijwel altijd via een kijkoperatie (laparoscopie) onder algemene verdoving. Via enkele kleine sneetjes in de buik sluit de chirurg de eileiders af met clips of ringen, of onderbreekt ze met warmte. Steeds vaker wordt voorgesteld om de eileiders volledig weg te nemen (salpingectomie): dat is even doeltreffend en verkleint volgens onderzoek ook het risico op bepaalde vormen van eierstokkanker. Soms wordt de sterilisatie gecombineerd met een andere ingreep, bijvoorbeeld aansluitend op een keizersnede. Uw gynaecoloog bespreekt welke techniek in uw situatie aangewezen is.
Ga ervan uit dat sterilisatie onomkeerbaar is. Een hersteloperatie is technisch soms mogelijk bij afgesloten eileiders, maar de slaagkansen zijn beperkt, de ingreep is zwaar en ze wordt niet terugbetaald; na het wegnemen van de eileiders is herstel uitgesloten. Beslis dus nooit onder druk of in een woelige levensfase, bijvoorbeeld net na een bevalling of een relatiebreuk. Wereldwijd blijkt een deel van de vrouwen achteraf spijt te hebben, vooral wie jong was op het moment van de ingreep. Een goede gynaecoloog neemt daarom ruim de tijd voor het gesprek, staat stil bij uw motivatie en geeft u bedenktijd. U hebt in België geen doorverwijzing nodig, maar wel de tijd om er goed over na te denken.
Een laparoscopische sterilisatie gebeurt meestal in dagopname. U wordt onder algemene verdoving gebracht, de chirurg maakt twee of drie sneetjes van ongeveer een centimeter en voert de ingreep uit met een camera en fijne instrumenten. De operatie zelf duurt een half uur tot een uur. De meeste vrouwen gaan dezelfde dag naar huis en voelen enkele dagen wat buik- of schouderpijn (door het gas dat tijdens de kijkoperatie wordt gebruikt). Na een week zijn de gewone activiteiten meestal weer mogelijk. De bescherming tegen zwangerschap is onmiddellijk, al vraagt de arts soms om de lopende anticonceptie nog even verder te gebruiken tot na de controle.
Denk voor u beslist ook aan de alternatieven. Een vasectomie bij uw partner is een kleinere ingreep onder plaatselijke verdoving, met minder risico's en een vergelijkbare betrouwbaarheid. En langwerkende anticonceptie zoals een hormoon- of koperspiraaltje of een implantaat beschermt vele jaren, is bijna even betrouwbaar en blijft volledig omkeerbaar. Voor wie ook maar een beetje twijfelt, is een spiraaltje daarom vaak een verstandiger tussenstap.
De ingreep gebeurt in het ziekenhuis en wordt grotendeels terugbetaald door het ziekenfonds. Wat u zelf betaalt, hangt af van het ziekenhuis, uw kamerkeuze (op een eenpersoonskamer zijn ereloonsupplementen mogelijk) en de conventiestatus van de artsen. Vraag vooraf een kostenraming aan het ziekenhuis en informeer bij uw ziekenfonds en eventuele hospitalisatieverzekering. De voorafgaande raadpleging kost ongeveer 35 euro bij een geconventioneerde gynaecoloog (ongeveer 12 euro remgeld, 3 euro bij verhoogde tegemoetkoming); meer daarover leest u op onze pagina over de kostprijs van een raadpleging.
Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies. Raadpleeg altijd uw gynaecoloog of huisarts voor een diagnose en behandeling op maat.
Wilt u sterilisatie grondig bespreken met een specialist? Vind een gynaecoloog bij u in de buurt →