Van pil tot spiraaltje: een overzicht van alle mogelijkheden in België en hoe u samen met uw arts kiest.
Anticonceptie omvat alle middelen die een zwangerschap voorkomen. Het aanbod in België is ruim: hormonale methodes zoals de pil, de pleister, de ring, de prikpil en het implantaat, spiraaltjes met of zonder hormonen, barrièremiddelen zoals het condoom, en definitieve ingrepen. Er bestaat geen methode die voor iedereen de beste is: uw leeftijd, gezondheid, cyclus, kinderwens en levensstijl bepalen mee wat bij u past.
De combinatiepil (oestrogeen plus progestageen) is nog altijd een van de meest gebruikte middelen: dagelijks een tabletje, zeer betrouwbaar bij correct gebruik. De mini-pil bevat enkel progestageen en is een optie voor wie geen oestrogeen mag of verdraagt, bijvoorbeeld tijdens borstvoeding. De anticonceptiepleister (wekelijks vervangen) en de vaginale ring (drie weken dragen) werken zoals de pil, maar u hoeft er niet dagelijks aan te denken. De prikpil is een injectie om de drie maanden. Het implantaat is een klein staafje dat onder de huid van de bovenarm wordt geplaatst en ongeveer drie jaar werkt: een van de meest betrouwbare methodes, omdat gebruiksfouten uitgesloten zijn.
Het spiraaltje wordt in de baarmoeder geplaatst en werkt jarenlang zonder dat u er iets voor hoeft te doen. Het hormoonspiraaltje geeft plaatselijk een klein beetje hormoon af en maakt de menstruatie vaak lichter; het koperspiraaltje werkt volledig zonder hormonen. Beide behoren tot de betrouwbaarste methodes die er bestaan. Hoe de plaatsing verloopt, leest u op onze pagina over het spiraaltje laten plaatsen. Het condoom is minder betrouwbaar als enige anticonceptie, maar blijft het enige middel dat ook tegen soa's beschermt en is daarom een zinvolle aanvulling.
Wie zeker geen (verdere) kinderwens heeft, kan een definitieve ingreep overwegen. Bij de vrouw is dat sterilisatie, waarbij de eileiders worden afgesloten of weggenomen; bij de man een vasectomie. Deze keuzes zijn in de praktijk onomkeerbaar en vragen dus een weloverwogen beslissing, in overleg met uw gynaecoloog.
De betrouwbaarheid hangt sterk af van correct gebruik. Langwerkende middelen zoals het spiraaltje en het implantaat scoren het best, precies omdat u niets kunt vergeten. De pil, pleister en ring zijn zeer betrouwbaar bij stipt gebruik, maar een vergeten pil, braken of diarree verminderen de bescherming. Het condoom alleen is duidelijk minder zeker. Ging er toch iets mis, dan bestaat er de noodpil (morning-afterpil), die u zonder voorschrift bij de apotheek krijgt en die het snelst werkt als u ze zo vlug mogelijk inneemt.
Bespreek uw wensen openlijk met uw gynaecoloog of huisarts: wilt u hormonen of liever niet, hoe belangrijk is een regelmatige cyclus, rookt u, hebt u migraine of een verhoogd tromboserisico, en hoe snel wilt u eventueel zwanger kunnen worden? Op basis daarvan stelt de arts een of enkele geschikte methodes voor. In België hebt u geen doorverwijzing nodig om een gynaecoloog te raadplegen, en ook voor jongeren is zo'n gesprek laagdrempelig en vertrouwelijk. Tieners vinden extra uitleg op onze pagina voor tieners.
Veel anticonceptiemiddelen worden gedeeltelijk terugbetaald. Jongeren krijgen daarbovenop een extra tegemoetkoming tot hun 25e verjaardag, waardoor veel middelen voor hen goedkoop of zelfs bijna gratis zijn. Voor de noodpil bestaat eveneens een tegemoetkoming. De juiste bedragen verschillen per product en evolueren, dus informeer bij uw apotheker of uw ziekenfonds. Reken daarnaast op de kost van de raadpleging: ongeveer 35 euro bij een geconventioneerde gynaecoloog (ongeveer 12 euro remgeld, 3 euro bij verhoogde tegemoetkoming), 60 tot 120 euro bij een niet-geconventioneerde arts.
Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies. Raadpleeg altijd uw gynaecoloog of huisarts voor een diagnose en behandeling op maat.
Hulp nodig bij het kiezen van uw anticonceptie? Vind een gynaecoloog bij u in de buurt →