Vrouwen met een kinderwens

Het preconceptieconsult: een slimme eerste stap

Een preconceptieconsult is een gesprek met uw huisarts of gynaecoloog vóór u probeert zwanger te worden. Het is geen verplichting, maar wel een aanrader: heel wat risico's voor moeder en kind kunnen worden aangepakt vóór de bevruchting, wanneer bijsturen nog eenvoudig is. Tijdens dit consult overloopt de arts uw medische voorgeschiedenis, familiale aandoeningen, eerdere zwangerschappen en uw levensstijl. Vaak volgt ook een bloedafname om na te gaan of u beschermd bent tegen bepaalde infecties en of uw schildklier en ijzervoorraad in orde zijn.

Foliumzuur, vaccinaties en medicatie

Drie punten komen op elk preconceptieconsult terug:

• Foliumzuur: start ten minste vier weken vóór de conceptie met 0,4 milligram foliumzuur per dag en ga daarmee door tot 12 weken zwangerschap. Dat verkleint het risico op een open ruggetje aanzienlijk. Bij bepaalde aandoeningen of medicatie is een hogere dosis nodig; uw arts adviseert daarover.
• Vaccinaties: bent u niet (voldoende) beschermd tegen rodehond of windpokken, dan wordt u best gevaccineerd vóór de zwangerschap, want deze levende vaccins mogen niet tijdens de zwangerschap gegeven worden. Ook een kinkhoestvaccin en het jaarlijkse griepvaccin komen ter sprake.
• Medicatie nalopen: sommige geneesmiddelen, van acnemedicatie tot bepaalde bloeddruk- of epilepsiemiddelen, zijn schadelijk voor een embryo. Stop nooit op eigen houtje, maar laat uw arts tijdig een veilig alternatief zoeken.

Een gezonde levensstijl voor twee

De maanden vóór de zwangerschap zijn het ideale moment om gezonde gewoonten op te bouwen. Stop volledig met roken en alcohol (dat geldt trouwens ook voor de partner: roken en overmatig alcoholgebruik verminderen de zaadkwaliteit), beperk cafeïne, streef naar een gezond gewicht en beweeg regelmatig. Zowel een uitgesproken overgewicht als een te laag gewicht kan de eisprong verstoren en de kans op zwangerschap verkleinen. Eet gevarieerd en wees voorzichtig met rauwe vis, rauw vlees en ongepasteuriseerde kazen zodra u actief probeert zwanger te worden.

Wanneer hulp zoeken?

Bij een gezond koppel dat regelmatig vrijt, wordt ongeveer 85 procent van de vrouwen binnen het jaar zwanger. De algemene regel luidt daarom: raadpleeg een gynaecoloog wanneer de zwangerschap na één jaar proberen uitblijft. Bent u 36 jaar of ouder, wacht dan niet langer dan zes maanden, omdat de vruchtbaarheid vanaf die leeftijd sneller afneemt en onderzoeken beter niet uitgesteld worden. Bij een onregelmatige of uitblijvende cyclus, gekende aandoeningen zoals endometriose of PCOS, of na meerdere miskramen gaat u best meteen langs. Meer achtergrond leest u op de pagina over een onvervulde kinderwens.

De eerste stappen bij de gynaecoloog

Een vruchtbaarheidsonderzoek begint rustig en stapsgewijs. De gynaecoloog bekijkt eerst de cyclus en de eisprong (via bloedafnames en echografie), vraagt een sperma-onderzoek voor de partner en controleert of de eileiders doorgankelijk zijn. Vaak volstaan eenvoudige maatregelen of een lichte hormonale ondersteuning. Pas als dat niet volstaat, komen technieken zoals inseminatie of ivf in beeld; België betaalt een groot deel daarvan terug via het RIZIV. Een overzicht van de mogelijkheden vindt u bij vruchtbaarheidsbehandelingen. En stelt u zich vragen bij dat allereerste bezoek, lees dan zeker ook hoe een eerste afspraak bij de gynaecoloog verloopt.

Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies. Raadpleeg altijd uw gynaecoloog of huisarts voor advies op maat.