Een eerste bezoek aan de gynaecoloog roept bij veel jongeren vragen op. Wat gebeurt er precies, en wat zeker niet?
Er bestaat geen vaste leeftijd waarop een meisje voor het eerst naar de gynaecoloog moet. Zolang alles goed gaat, is een routinebezoek in de tienerjaren niet noodzakelijk. Er zijn wel goede redenen om een afspraak te maken: een hevige menstruatie die het dagelijkse leven verstoort, erg pijnlijke maandstonden die niet beteren met een gewone pijnstiller, een menstruatie die op 16 jaar nog niet op gang is gekomen, of vragen over anticonceptie. Ook bij ongewone afscheiding, jeuk of pijn in de onderbuik is een controle zinvol. Voor veel van die vragen kunt u trouwens ook eerst bij de huisarts terecht, die zo nodig doorverwijst.
De eerste consultatie is vooral een gesprek. De gynaecoloog vraagt naar de menstruatiecyclus, eventuele klachten, de algemene gezondheid en, indien relevant, naar seksualiteit en anticonceptie. Belangrijk om te weten: een inwendig onderzoek is bij tieners zelden nodig. Bij vragen over de eerste pil of over menstruatieklachten volstaan meestal het gesprek, een bloeddrukmeting en soms een echografie via de buik. Niets gebeurt zonder uitleg vooraf en zonder toestemming. Wie opziet tegen het bezoek, mag dat gerust aan het begin zeggen. Op de pagina over de eerste afspraak bij de gynaecoloog leest u stap voor stap wat u mag verwachten.
Beide kunnen. Veel tieners vinden het geruststellend dat mama of een andere vertrouwenspersoon meegaat, zeker de eerste keer. Anderen praten liever alleen met de arts. Een goede tussenoplossing: de ouder komt mee tot in de wachtzaal of is bij het begin van het gesprek aanwezig, en de tiener praat daarna even alleen met de gynaecoloog. Artsen zijn dat gewoon en stellen het vaak zelf voor.
Artsen zijn gebonden aan het beroepsgeheim, ook tegenover de ouders van een minderjarige patiënt. Een wilsbekwame minderjarige (in de praktijk meestal vanaf ongeveer 12 tot 14 jaar, afhankelijk van de maturiteit) heeft het recht om zelf beslissingen te nemen over haar gezondheid en mag vragen dat informatie vertrouwelijk blijft. Een gynaecoloog mag dus bijvoorbeeld anticonceptie voorschrijven zonder de ouders in te lichten. Een nuance: bij heel jonge tieners of bij ernstige situaties zal de arts de betrokkenheid van de ouders wel aanmoedigen, en bij gevaar voor de patiënt kan het beroepsgeheim doorbroken worden. Openheid thuis blijft de beste weg, maar angst voor verklikking hoeft nooit een reden te zijn om zorg uit te stellen.
Het humaan papillomavirus (HPV) veroorzaakt onder meer baarmoederhalskanker. In Vlaanderen krijgen alle jongeren in het eerste jaar van het secundair onderwijs het HPV-vaccin gratis aangeboden via de school (CLB). Wie die trein gemist heeft, kan het vaccin nog altijd laten zetten bij de huisarts of gynaecoloog, met gedeeltelijke terugbetaling tot en met 18 jaar. Hoe vroeger de vaccinatie, hoe beter de bescherming. Meer daarover leest u op de pagina over HPV-vaccinatie.
Jonge vrouwen tot en met 24 jaar krijgen in België een extra tegemoetkoming van het RIZIV voor anticonceptie, bovenop de gewone terugbetaling. Daardoor zijn veel pillen, een spiraaltje of een implantaat gratis of bijna gratis. De noodpil is voor iedereen volledig terugbetaald wanneer ze in de apotheek wordt afgeleverd. De gynaecoloog of huisarts helpt bij het kiezen van het middel dat het best past bij lichaam en levensstijl. Een overzicht van alle mogelijkheden vindt u op de pagina over anticonceptie.
Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies. Raadpleeg altijd uw gynaecoloog of huisarts voor advies op maat.
Op zoek naar een gynaecoloog waar uw dochter of uzelf zich op het gemak voelt? Vind een gynaecoloog bij u in de buurt →