Na een afwijkend uitstrijkje kan de gynaecoloog een kegeltje weefsel van de baarmoederhals wegnemen: waarom, hoe en wat volgt daarna?
Bij een conisatie verwijdert de gynaecoloog een kegelvormig stukje weefsel (een "conus") uit de baarmoederhals. Meestal gebeurt dat met een dun elektrisch lusje, de zogenaamde lisexcisie of LLETZ. Het weggenomen weefsel bevat de zone met afwijkende cellen en wordt in het labo onderzocht. De ingreep is dus tegelijk een behandeling en een grondige controle: ze verwijdert het letsel en bevestigt dat er niets ernstigers achter zit.
Een conisatie wordt voorgesteld wanneer een uitstrijkje en het daaropvolgende colposcopie-onderzoek matige tot ernstige celafwijkingen aan de baarmoederhals tonen, de zogenaamde CIN 2- of CIN 3-letsels. Dat zijn geen kankers, maar voorstadia die zonder behandeling na jaren tot baarmoederhalskanker kunnen evolueren. Die afwijkingen worden vrijwel altijd veroorzaakt door een langdurige infectie met het humaan papillomavirus; HPV-vaccinatie verkleint de kans dat ze ontstaan. Lichte letsels (CIN 1) genezen vaak vanzelf en worden meestal alleen opgevolgd.
Een conisatie is een korte ingreep van tien tot twintig minuten die in het dagziekenhuis plaatsvindt, onder lokale verdoving of een korte algemene verdoving. U komt 's ochtends binnen en mag doorgaans dezelfde dag weer naar huis. De gynaecoloog brengt een speculum in, verdooft de baarmoederhals indien nodig en neemt met het lusje het kegeltje weefsel weg. Het wondje wordt meteen dichtgebrand om bloedverlies te beperken. De meeste vrouwen ervaren de ingreep als goed draaglijk.
Na de ingreep hebt u enkele dagen tot weken licht bloedverlies of waterige, soms bruine afscheiding; dat hoort bij de genezing van het wondje. Gebruik maandverband in plaats van tampons en vermijd de eerste drie tot vier weken geslachtsgemeenschap, zwemmen en baden. De meeste vrouwen hervatten hun werk na één tot enkele dagen. Neem contact op met uw gynaecoloog bij hevig helderrood bloedverlies, koorts of slecht ruikende afscheiding. De ingreep is een RIZIV-verstrekking: het ziekenfonds betaalt het grootste deel terug en u betaalt remgeld plus eventuele dagziekenhuiskosten. Meer daarover leest u op de pagina over terugbetaling.
Een conisatie heeft geen invloed op uw vruchtbaarheid. Doordat de baarmoederhals iets korter wordt, bestaat er wel een licht verhoogd risico op vroeggeboorte bij een latere zwangerschap, vooral na een diepe of herhaalde conisatie. Vermeld de ingreep daarom altijd aan uw gynaecoloog wanneer u zwanger bent of wilt worden; de lengte van de baarmoederhals kan dan tijdens de zwangerschap met een echografie opgevolgd worden. Voor de meeste vrouwen verloopt een zwangerschap na conisatie volkomen normaal.
Na een conisatie blijft controle belangrijk. Ongeveer zes maanden na de ingreep volgt een controle-uitstrijkje, meestal gecombineerd met een HPV-test. Is die test negatief, dan is het risico op herval erg klein en volstaat daarna de gewone screening via het bevolkingsonderzoek. Blijft het virus aanwezig of duiken opnieuw afwijkende cellen op, dan volgt verdere opvolging of uitzonderlijk een tweede behandeling. Ga dus zeker op elke controleafspraak, ook als u geen enkele klacht hebt.
Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies. Raadpleeg altijd uw gynaecoloog of huisarts voor een diagnose en behandeling op maat.
Kreeg u een afwijkend uitstrijkje en wilt u dit deskundig laten opvolgen? Vind een gynaecoloog bij u in de buurt →