Eén op de drie vrouwen krijgt ooit te maken met ongewild urineverlies, maar slechts een minderheid zoekt hulp. Onterecht, want er is veel aan te doen.
Urineverlies of urine-incontinentie is het ongewild verliezen van urine. Het gaat van enkele druppels bij het niezen tot het plots niet meer kunnen ophouden van een volledige plas. Het komt bij vrouwen veel vaker voor dan bij mannen, door de bouw van het vrouwelijke bekken en de belasting van zwangerschap en bevalling. Urineverlies is geen normale ouderdomskwaal waar u mee moet leren leven: in de meeste gevallen kan de situatie sterk verbeteren met de juiste aanpak.
Er bestaan twee grote types. Bij stressincontinentie (inspanningsincontinentie) verliest u urine op momenten van drukverhoging in de buik: hoesten, niezen, lachen, springen of tillen. De oorzaak ligt bij een verzwakte bekkenbodem of een verzwakt afsluitmechanisme van de blaas. Bij aandrangincontinentie (urge-incontinentie) voelt u plots een hevige, niet te onderdrukken plasdrang en haalt u het toilet soms niet. Hier is de blaasspier overactief. Veel vrouwen hebben een combinatie van beide, de zogenaamde gemengde incontinentie. Het type bepaalt mee welke behandeling het best werkt.
De belangrijkste risicofactoren zijn zwangerschap en (vaginale) bevallingen, die de bekkenbodemspieren en zenuwen kunnen beschadigen of uitrekken. Ook de menopauze speelt een rol: door de dalende oestrogeenspiegel verliezen de weefsels rond blaas en plasbuis stevigheid. Verder verhogen een verzakking van blaas of baarmoeder, overgewicht, chronisch hoesten, zwaar tillen en aanhoudende verstopping het risico. Vrouwen in de menopauze merken vaak dat bestaand licht urineverlies in deze periode toeneemt.
Veel vrouwen schamen zich voor urineverlies en stellen een doktersbezoek jaren uit. Ze passen hun leven aan: geen sport meer, altijd inlegkruisjes, elke uitstap plannen rond de toiletten. Dat is jammer, want urineverlies is een van de meest behandelbare gynaecologische klachten. Artsen en gynaecologen bespreken dit dagelijks; u hoeft zich dus geenszins te generen. In België hebt u bovendien geen doorverwijzing nodig om een gynaecoloog te raadplegen. Een raadpleging bij een geconventioneerde gynaecoloog kost ongeveer € 35, waarvan u na terugbetaling door het ziekenfonds circa € 12 remgeld betaalt (€ 3 bij verhoogde tegemoetkoming).
Voor de meeste vrouwen met stressincontinentie is bekkenbodemtherapie bij een gespecialiseerde kinesitherapeut de eerste keuze. U leert de bekkenbodemspieren correct aanspannen, versterken en op het juiste moment gebruiken. Met een voorschrift van de arts betaalt het ziekenfonds een groot deel van de sessies terug. Bij aandrangincontinentie helpen blaastraining (het geleidelijk uitstellen van plasmomenten) en het aanpassen van drink- en plasgewoonten. Ook vermageren bij overgewicht en het aanpakken van chronische hoest of verstopping maken een meetbaar verschil.
Volstaan oefeningen niet, dan onderzoekt de gynaecoloog de situatie verder, vaak met een urineonderzoek, een blaasdagboek en zo nodig een blaasfunctieonderzoek (urodynamisch onderzoek). Afhankelijk van het type incontinentie zijn er medicatie tegen een overactieve blaas, lokale oestrogenen na de menopauze, een pessarium ter ondersteuning, of een kleine ingreep zoals een suburethraal bandje (sling) dat de plasbuis ondersteunt. Een volledig overzicht van deze mogelijkheden vindt u op onze pagina over de behandeling van urineverlies.
Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies. Raadpleeg altijd uw gynaecoloog of huisarts voor een diagnose en behandeling op maat.
Laat urineverlies uw leven niet bepalen. Vind een gynaecoloog bij u in de buurt →