Vleesbomen (myomen): symptomen en behandeling

Wat zijn vleesbomen?

Vleesbomen, in medische taal myomen of fibromen, zijn goedaardige gezwellen van het spierweefsel van de baarmoeder. Ze komen erg vaak voor: tegen de leeftijd van 50 jaar heeft naar schatting meer dan de helft van de vrouwen een of meerdere myomen, al weten velen dat niet eens. Vleesbomen variëren van enkele millimeters tot meer dan tien centimeter en kunnen in de baarmoederwand zitten, naar de buikholte toe groeien of uitpuilen in de baarmoederholte. Belangrijk om te weten: een vleesboom is geen kanker en wordt er ook vrijwel nooit een. Ze groeien onder invloed van oestrogeen en krimpen daarom meestal na de menopauze.

Welke klachten kunnen vleesbomen geven?

De meeste vleesbomen veroorzaken geen enkele klacht en worden toevallig ontdekt tijdens een echografie. Geven ze wel klachten, dan hangt dat vooral af van hun plaats en grootte:

• Een hevige menstruatie met veel bloedverlies en klonters, soms met bloedarmoede en vermoeidheid als gevolg. Dit is de meest voorkomende klacht, vooral bij myomen die tegen of in de baarmoederholte liggen.
• Tussentijds bloedverlies of langdurige menstruaties.
• Een drukgevoel of zwaartegevoel in de onderbuik, een zichtbaar dikkere buik of druk op de blaas waardoor u vaker moet plassen, en soms druk op de darm met verstopping als gevolg.
• Buikpijn of rugpijn, en soms pijn bij het vrijen.
• Vruchtbaarheidsproblemen: vooral myomen die in de baarmoederholte uitpuilen kunnen de innesteling bemoeilijken.

Hoe stelt de gynaecoloog de diagnose?

Een vermoeden van vleesbomen wordt meestal bevestigd met een echografie via de vagina, eventueel aangevuld met een echografie via de buik bij grote myomen. Wil de arts precies weten of een myoom in de baarmoederholte uitpuilt, dan kan een hysteroscopie (kijkonderzoek in de baarmoeder) of een MRI-scan volgen. In België hebt u geen doorverwijzing nodig om een gynaecoloog te raadplegen. Een raadpleging bij een geconventioneerde gynaecoloog kost ongeveer 35 euro, waarvan zowat 12 euro remgeld voor uw rekening blijft (ongeveer 3 euro met verhoogde tegemoetkoming); bij een niet-geconventioneerde arts betaalt u 60 tot 120 euro.

Wanneer is behandeling nodig?

De gouden regel: vleesbomen zonder klachten hoeven meestal niet behandeld te worden. Afwachten en eventueel af en toe opvolgen met een echografie volstaat dan. Behandeling komt in beeld wanneer de myomen hevig bloedverlies, bloedarmoede, pijn of hinderlijke drukklachten veroorzaken, snel groeien of een rol lijken te spelen bij een onvervulde kinderwens. Uw leeftijd, de nabijheid van de menopauze en een eventuele kinderwens wegen zwaar door in de keuze.

Welke behandelopties bestaan er?

Het aanbod gaat van mild naar ingrijpend:

• Medicatie: tranexaminezuur of ontstekingsremmers tijdens de menstruatie beperken het bloedverlies. Hormonale behandelingen zoals de pil of een hormoonspiraal verminderen de bloedingen, en specifieke medicijnen kunnen myomen tijdelijk doen krimpen, bijvoorbeeld in afwachting van een operatie.
• Hysteroscopische verwijdering: myomen die in de baarmoederholte uitpuilen kunnen vaak via de vagina weggenomen worden, zonder snede in de buik.
• Embolisatie: een radioloog prikt via de lies de bloedvaten naar het myoom aan en sluit ze af, waardoor het myoom krimpt. Een baarmoedersparende optie zonder grote operatie.
• Myomectomie: het chirurgisch wegnemen van de vleesbomen met behoud van de baarmoeder, vaak via een kijkoperatie. De voorkeursoptie bij kinderwens.
• Baarmoederverwijdering: de definitieve oplossing bij ernstige klachten en een afgeronde kinderwens. Meer daarover leest u op de pagina over baarmoederverwijdering.

Bespreek de voor- en nadelen van elke optie grondig met uw gynaecoloog: wat voor de ene vrouw de beste keuze is, is dat niet noodzakelijk voor de andere.

Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies. Raadpleeg altijd uw gynaecoloog of huisarts voor een diagnose en behandeling op maat.