Menstruatiepijn is vaak onschuldig, maar soms wijst ze op een onderliggende aandoening zoals endometriose.
Dysmenorroe is de medische term voor pijn tijdens de menstruatie. De pijn zit meestal onderaan in de buik en kan uitstralen naar de onderrug en de dijen. Ze voelt krampend aan en gaat soms gepaard met misselijkheid, hoofdpijn, diarree of algemene malaise. Lichte tot matige krampen op de eerste dagen van de menstruatie zijn heel gewoon. Pijn die u verplicht thuis te blijven, die pijnstillers nauwelijks verlicht of die met de jaren erger wordt, is dat niet en verdient een onderzoek.
Artsen onderscheiden twee vormen. Primaire dysmenorroe begint meestal kort na de eerste menstruatie op tienerleeftijd en heeft geen onderliggende aandoening als oorzaak. De pijn ontstaat door prostaglandines, stofjes die de baarmoeder doen samentrekken om het slijmvlies af te stoten. Bij secundaire dysmenorroe is er wel een onderliggende oorzaak. De bekendste is endometriose, waarbij baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder groeit. Ook adenomyose (slijmvlies dat in de baarmoederspier groeit), vleesbomen, poliepen of een ontsteking in het kleine bekken kunnen menstruatiepijn veroorzaken. Secundaire dysmenorroe begint vaak pas op latere leeftijd, wordt geleidelijk erger en kan ook buiten de menstruatie opspelen, bijvoorbeeld bij het vrijen of bij de stoelgang.
Bij gewone menstruatiekrampen helpt zelfzorg vaak al veel:
Raadpleeg een arts wanneer de pijn uw dagelijkse leven verstoort, wanneer gewone pijnstillers onvoldoende helpen, wanneer de pijn pas na uw twintigste is begonnen of duidelijk erger wordt, of wanneer u ook pijn hebt bij het vrijen, bij de stoelgang of buiten de menstruatie. Ook de combinatie met een hevige menstruatie of met moeilijkheden om zwanger te worden is een reden voor verder onderzoek, want dat kan op endometriose wijzen. In België kunt u zonder doorverwijzing bij een gynaecoloog terecht. Bij een geconventioneerde gynaecoloog betaalt u voor een raadpleging ongeveer 35 euro, waarvan na terugbetaling door het ziekenfonds zowat 12 euro remgeld overblijft (ongeveer 3 euro bij verhoogde tegemoetkoming). Niet-geconventioneerde artsen rekenen 60 tot 120 euro aan.
De gynaecoloog bevraagt eerst uitgebreid uw klachten: wanneer de pijn optreedt, hoe ze evolueert en wat helpt. Daarna volgen een gynaecologisch onderzoek en meestal een echografie om vleesbomen, cysten of tekenen van adenomyose op te sporen. Endometriose is niet altijd zichtbaar op een echografie; soms is een MRI-scan of een kijkoperatie (laparoscopie) nodig om de diagnose te bevestigen. Het is dus mogelijk dat een normaal echografiebeeld uw klachten niet verklaart, blijf ze in dat geval zeker aankaarten.
Bij primaire dysmenorroe zijn ontstekingsremmers en hormonale anticonceptie de eerste keuze. De pil, de ring of het hormoonspiraal maken de menstruatie lichter en minder pijnlijk; de pil kan ook doorgenomen worden zodat de menstruatie tijdelijk uitblijft. Bij secundaire dysmenorroe richt de behandeling zich op de oorzaak: hormonale therapie of een operatie bij endometriose, het verwijderen van poliepen of vleesbomen, of een behandeling van adenomyose. Uw gynaecoloog bekijkt samen met u wat past bij uw leeftijd, uw klachten en een eventuele kinderwens.
Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies. Raadpleeg altijd uw gynaecoloog of huisarts voor een diagnose en behandeling op maat.
Zet menstruatiepijn uw leven elke maand op pauze? Vind een gynaecoloog bij u in de buurt →