Tussentijds bloedverlies

Wat is tussentijds bloedverlies?

Tussentijds bloedverlies (spotting of doorbraakbloeding) is elk vaginaal bloedverlies buiten de gewone menstruatie. Het kan gaan om enkele druppels of bruinige afscheiding, maar ook om een echte bloeding. Een aparte vorm is contactbloeding: bloedverlies na het vrijen of na een inwendig onderzoek. Beide vormen zijn in de meeste gevallen goedaardig, maar omdat ze in zeldzame gevallen op een ernstiger probleem wijzen, geldt als vuistregel dat u herhaald tussentijds bloedverlies altijd laat nakijken.

Mogelijke oorzaken

De lijst met mogelijke verklaringen is lang, en dat is meteen de reden waarom een arts moet meekijken:

• Hormonale schommelingen: een lichte bloeding rond de eisprong of een verstoorde hormoonbalans, bijvoorbeeld in de aanloop naar de menopauze of bij PCOS.
• Anticonceptie: doorbraakbloedingen komen vaak voor in de eerste maanden van een nieuwe pil, bij het doornemen van de pil, bij een vergeten pil of na het plaatsen van een hormoonspiraal. Meestal verdwijnt dit vanzelf na enkele cycli.
• Poliepen: goedaardige uitstulpingen van het slijmvlies van baarmoeder of baarmoederhals, een frequente oorzaak van spotting en contactbloedingen.
• Vleesbomen: goedaardige spiergezwellen die naast hevige menstruaties ook tussentijds bloedverlies kunnen geven. Zie de pagina over vleesbomen.
• Infecties: een ontsteking van baarmoederhals of vagina, bijvoorbeeld door chlamydia, kan bloedverlies en afscheiding veroorzaken. Soa-onderzoek is dan aangewezen.
• Zwangerschap: een innestelingsbloeding, maar ook een dreigend miskraam of een buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Bij bloedverlies tijdens een (mogelijke) zwangerschap neemt u snel contact op met een arts.
• Afwijkende cellen van de baarmoederhals: zeldzaam, maar dit is de belangrijkste reden waarom vooral contactbloedingen onderzoek vragen.

Waarom altijd laten nakijken?

Negen op de tien keer blijkt tussentijds bloedverlies een onschuldige verklaring te hebben. Toch is een controle telkens de moeite waard: poliepen en infecties zijn eenvoudig te behandelen, en de zeldzame ernstige oorzaken, zoals afwijkingen van baarmoederhals of baarmoederslijmvlies, zijn net het best behandelbaar wanneer ze vroeg ontdekt worden. Bloedverlies na het vrijen dat meer dan één keer voorkomt, verdient sowieso een afspraak. En bloedverlies dat optreedt nadat de menstruatie al een jaar gestopt is, is een apart alarmsignaal: lees daarover de pagina bloedverlies na de menopauze.

Wanneer naar de gynaecoloog?

Eén keer wat spotting rond de eisprong of in de eerste maanden van een nieuwe pil is zelden een probleem. Maak wel een afspraak wanneer het bloedverlies herhaaldelijk terugkeert, wanneer u bloedt na het vrijen, wanneer het bloedverlies samengaat met pijn, koorts of abnormale afscheiding, of wanneer u mogelijk zwanger bent. In België kunt u rechtstreeks bij een gynaecoloog terecht, zonder doorverwijzing. Een raadpleging bij een geconventioneerde gynaecoloog kost ongeveer 35 euro, waarvan u na terugbetaling door het ziekenfonds ongeveer 12 euro remgeld betaalt (zowat 3 euro bij verhoogde tegemoetkoming). Niet-geconventioneerde artsen rekenen 60 tot 120 euro aan; vraag dit na bij het maken van de afspraak.

Welke onderzoeken zijn mogelijk?

De gynaecoloog bekijkt eerst de baarmoederhals met een speculum en neemt zo nodig een uitstrijkje of een staal voor soa-onderzoek. Bijna altijd volgt een vaginale echografie om het baarmoederslijmvlies, eventuele poliepen en vleesbomen te beoordelen. Blijft de oorzaak onduidelijk of moet een poliep verwijderd worden, dan kan een hysteroscopie volgen, een kijkonderzoek in de baarmoeder dat vaak meteen ook de behandeling is. De verdere aanpak hangt af van wat gevonden wordt: van gewoon afwachten of een andere anticonceptie tot een antibioticakuur of een kleine ingreep.

Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies. Raadpleeg altijd uw gynaecoloog of huisarts voor een diagnose en behandeling op maat.